Sponsorem domeny arachnea.pl jest firma ARACHNEA - Znawcy Sieci
Pajęczyny - ogólnie. PDF Drukuj Email
Niedziela, 06 Maj 2007 02:30
Zakaz kopiowania Matriał chroniony prawem autorskim - sprawdź zasady: KLIK! Zakaz kopiowania

Snucie przędzy
Wszystkie pająki snują jedwabną przędzę, która odgrywa bardzo ważną rolę w ich życiu. Używają jej do wielu celów:
  • produkcji kokonów, w których dla bezpieczeństwa i utrzymania odpowiedniej temperatury przechowują swoje jaja;
  • tworzenia lin zabezpieczających, które przyczepiają do roślin w razie zagrożenia upadkiem;
  • budowania gniazda, w którym wypoczywają bądź spędzają zimę wreszcie do tkania pajęczyny, w którą łapią swoje ofiary.
Pająki potrafią snuć różne rodzaje przędzy, w zależności od celu jej użycia. Jeżeli ma z niej powstać pajęczyna, gruczoły znajdujące się w pobliżu kądziołków przędnych powlekają ją lepką substancją. Natomiast nić służąca pająkowi do przemieszczania się lub przymocowania pajęczyny jest sucha. Inne gruczoły wydzielają substancje, która powoduje, że wyprodukowana przędza staje się doskonałym materiałem na kokon. Nić pajęcza jest silniejsza od stalowej nici o tej samej średnicy i może bez zerwania być rozciągnięta do jednej trzeciej swojej długości. Pająk chroni się przed wpadnięciem we własną sieć, wplatając w nią kilka suchych nici. Znając ich rozmieszczenie na pajęczynie spokojnie czeka, aż ofiara zupełnie się zaplącze. Oprócz tego, pająki wydzielają tłustą substancję, którą pokrywają swoje odnóża, co zapobiega przyklejaniu się do sieci.

Pajęczyny
Różne gatunki pająków produkują różne rodzaje pajęczyn. Najbardziej znana, a jednocześnie najpiękniejsza, jest pajęczyna kolista – z którą często spotykamy się w parkach bądź na tyłach ogrodów, szczególnie w czasie mroźnego poranka, kiedy jej włókna pokryte są rosą. Posiada ona niemal kolisty kształt i coś w rodzaju szprych (promieni), rozchodzących się z jej środka. Wokół promieni owinięta jest lepka nić, służąca do usidlenia zdobyczy. Tego typu pajęczyny najczęściej są nieduże, jednak w lasach tropikalnych osiągają czasami olbrzymie rozmiary. Rozpięte między drzewami mogą mieć nawet 2,5 metra średnicy i wystarczającą siłę, by usidlić małego ptaka. Większość pająków, które rozpinają sieć, ma słaby wzrok i w kwestii łapania ofiary w całości polega na swojej pajęczynie. Niektóre z nich czekają przyczajone na środku rozpiętej sieci, podczas gdy inne czuwają na jej brzegu, opierając jedno odnóże na nici przyczepionej do środka sieci. Kiedy owad w nią wpada, zaczyna się szarpać, próbując się wydostać. Wywołuje to drgania, które przenoszą się po pozostałych niciach, informując pająka o zdobyczy. Na ten znak pająk podbiega do ofiary, wstrzykuje jej jad i owija przędzą. Innym rodzajem sieci jest pajęczyna lejowata. Pająk produkujący ten typ pajęczyny często rozpina swoją wielką sieć w wysokich trawach albo pomiędzy pniami lub skałami. Chowa się następnie na dnie „leja” i kiedy ofiara zbliży się na odpowiednią odległość rzuca się na nią i zaciąga w głąb sieci.

Inne sposoby użycia przędzy
Inne pająki plotą bezkształtne pajęczyny, które nie są lepkie, ale posiadają specjalne nici, o które ofiara „potyka się” i traci równowagę. Kiedy niczego nie podejrzewający owad spada, zaplątuje się w sieć, a pająk rusza ku niemu, by go unieruchomić. Domowe pająki wytwarzają właśnie tego typu sieć.

Jeszcze inaczej wykorzystuje swoją przędzę północnoamerykański gatunek pająka krzyżakowatego. Snuje on nić długości ok. 5 cm, a na jej końcu mocuje niewielką kropelkę lepkiej substancji. Tak przyrządzoną zarzuca na ofiarę. Ta substancja zawiera dodatkowo związki chemiczne przyciągające samce ćmy. Pająk wymachuje nicią, wabiąc ćmę ku sobie. Kiedy znajdzie się one wystarczająco blisko, zarzuca na nią lepką przędzę i w ten sposób usidla ofiarę. Następnie przyciąga ją ku sobie jak wędkarz nawijając na kołowrotek złapaną przez siebie rybę.

Plucie
Niektóre europejskie i północnoamerykańskie gatunki polują na swoją ofiarę wypluwając ze szczękoczułek dwa cienkie strumienie lepkiej substancji. Ofiara zostaje schwytana pod zygzakowatą linią nici.

Jeden z gatunków australijskich rozpina pomiędzy swoimi czterema przednimi łapami niedużą sieć. Jeżeli zauważy owada, rozstawia kończyny, rozciągając pajęczynę do jak największych rozmiarów. Następnie rzuca się na ofiarę, łapiąc ją w sieć, po czym zaciąga ją do swojej kryjówki. Pająk ten posiada doskonały wzrok. Zwykle poluje nocą i jest bardziej wrażliwy na światło niż większość innych zwierząt. Skakuny, które polują w porze dziennej, powoli podchodzą do swej ofiary, a potem błyskawicznie skaczą w jej kierunku. Ich skoki mogą sięgać 20 długości samego pająka.

Opracowanie
Na podstawie wiadomości z zagranicznych stron, głównie angielskich, Artykuł także bazuje na własnych obserwacjach i doświadczeniach, oraz literatury "Bezkręgowce".
Zmieniony: Czwartek, 07 Czerwiec 2007 03:06
 

Reklama

Reklama

Pomoc terrarystom

Sonda

Ile hodujesz ptaszników?
 

Programy specjalne

Program MECENAT
Nie biorę...

Gościmy na stronie

Naszą witrynę przegląda teraz 35 gości